Ik ga scheiden
Hypotheek overnemen na scheiding: zo werkt het
Hoe neem je een hypotheek over na een scheiding? Lees wat er juridisch en financieel komt kijken en wanneer een adviseur helpt.
Dion Eman
Hypotheekadviseur · AFM 12049183
Wat betekent hypotheek overnemen na scheiding precies?
Veel mensen denken dat de hypotheek automatisch overgaat zodra de rechter de scheiding uitspreekt of het convenant is ondertekend. Dat klopt niet. Er zijn twee juridisch aparte trajecten:
1. Eigendomsoverdracht De woning staat (deels) op naam van beide partners. Om het aandeel van de vertrekkende partner over te dragen, is een notariële akte van verdeling nodig. De notaris schrijft deze akte in bij het Kadaster, de organisatie die bijhoudt wie eigenaar is van welke woning. Pas na deze inschrijving staat de woning officieel op naam van de nieuwe eigenaar.
2. Wijziging hypotheekakte (ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid) Zolang beide namen in de hypotheekakte staan, zijn beide partners aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld. De bank staat een nieuwe hypotheek op één naam meestal alleen toe als de eigendom eerst officieel is verdeeld via de notaris. Omgekeerd geldt: de eigendomsoverdracht regelt niets aan de hypotheekaansprakelijkheid. Je hebt dus altijd goedkeuring van de geldverstrekker nodig.
Het echtscheidingsconvenant of het scheidingsplan is het startpunt van beide trajecten — het is de onderlinge afspraak over wie de woning krijgt en voor welke prijs. Maar het convenant is geen eindpunt: zonder bankgoedkeuring en notariële inschrijving blijft de vertrekkende partner volledig mede-aansprakelijk voor de hypotheekschuld.
Voorwaarden: wanneer staat de bank een overname toe?
De bank herbeoordeelt de financiële situatie volledig. Niet de afspraken in het convenant, maar de actuele inkomens- en schuldensituatie is bepalend.
Inkomen en leencapaciteit De overblijvende partner moet de volledige hypotheeklast aantoonbaar alleen kunnen dragen. De toetsrente voor het tweede kwartaal van 2026 bedraagt 5%; de AFM stelt deze elk kwartaal vast voor hypotheken met een rentevaste periode korter dan tien jaar. Zet je de rente 10 jaar of langer vast, dan wordt gerekend met de werkelijke rente — dat betekent dat je bij een langere rentevaste periode vaak meer kunt lenen.
Schulden en alimentatie BKR-registraties, alimentatieverplichtingen en lopende leningen tellen mee in de toetsing. De exacte maximale hypotheek hangt ook af van andere factoren zoals schulden, alimentatieverplichtingen en het energielabel van de woning.
NHG-hypotheek NHG biedt bescherming wanneer iemand door omstandigheden de woonlasten tijdelijk niet kan dragen, bijvoorbeeld door baanverlies of scheiding. In zulke gevallen kan NHG helpen met oplossingen of — in uiterste gevallen — het wegnemen van een restschuld bij verkoop van de woning. De NHG-borging kan op één naam worden voortgezet als het inkomen voldoet aan de toetsingscriteria.
Weigering De geldverstrekker mag weigeren. Dat is geen eindstation — hierover meer in het onderdeel Wat als de bank ‘nee’ zegt?
Stap-voor-stap: hoe verloopt het proces?
Het traject kent vaste stappen. Door ze in de juiste volgorde te doorlopen, voorkom je onnodige vertraging.
| Stap | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 1. Convenant opstellen | In het echtscheidingsconvenant of scheidingsplan leggen jullie de woningafspraken vast: wie blijft, voor welk bedrag, hoe de overwaarde of schuld verdeeld wordt. |
| 2. Haalbaarheidscheck | Een hypotheekadviseur berekent of de overblijvende partner de lasten alleen kan dragen en welke geldverstrekker het meest gunstig is. |
| 3. Aanvraag bij geldverstrekker | De aanvraag voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid wordt ingediend, inclusief inkomensbewijzen en eventuele alimentatieafspraken. |
| 4. Taxatie | De woningwaarde wordt vastgesteld door een onafhankelijke taxateur; een online waardebepaling of WOZ-waarde is bij een scheiding niet voldoende. |
| 5. Notariële akte | De notaris stelt de akte op, met daarin wie de woning krijgt, wat daarvoor wordt betaald aan de andere partij (de overbedelingsvergoeding) en hoe de hypotheek wordt geregeld. |
| 6. Inschrijving Kadaster | Na ondertekening schrijft de notaris de akte in bij het Kadaster. De woning en hypotheek staan nu officieel op één naam. |
Het totale traject duurt gemiddeld 6 tot 12 weken. De voornaamste vertragers zijn een incomplete documentatie en trage reactietijden bij de geldverstrekker. Door alles — loonstroken, jaaropgaven, convenant, taxatierapport — op voorhand klaar te hebben, win je al snel twee tot drie weken.
Wat kost het overnemen van een hypotheek na scheiding?
Reken op de volgende kostenposten. De precieze bedragen hangen af van de woningwaarde, de geldverstrekker en de notaris.
Notariskosten Voor een gemiddelde woning van €400.000 betaal je ongeveer €1.800 aan notariskosten als je een hypotheek afsluit. Dit bedrag bestaat uit circa €900 voor de leveringsakte, €600 voor de hypotheekakte, €150 kadasterkosten en €150 voor overige kosten. Bij een scheiding kan er daarnaast een akte van verdeling nodig zijn; vraag altijd een offerte op bij meerdere notarissen, want notarissen hanteren allemaal verschillende prijzen, doordat zij hun tarieven zelf mogen bepalen.
Taxatiekosten Een volledige, gevalideerde taxatie van een woning kost in 2026 gemiddeld ongeveer €700, met een bandbreedte van €500 tot €900. De gemiddelde taxatiekosten verschillen in 2026 per woningtype, van €687 voor een tussenwoning tot €741 voor een vrijstaande woning.
Overdrachtsbelasting Neem je het deel van je ex-partner over bij de verdeling na een echtscheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap, dan geldt een vrijstelling van overdrachtsbelasting. Er is sprake van een vrijstelling indien jullie de woning samen hebben gekocht en de eigendomsverhouding binnen de bandbreedte van 40% en 60% ligt. Om ongehuwd samenwonenden ook tegemoet te komen, is de samenwonersvrijstelling in de wet opgenomen. Deze vrijstelling houdt in dat als de eigendomsverhouding bij de aankoop ten minste 40% voor de ene en ten hoogste 60% voor de andere partij is, geen overdrachtsbelasting is verschuldigd. Deze vrijstelling geldt ook voor gehuwden of geregistreerde partners op huwelijkse voorwaarden, waarbij de woning niet tot de beperkte gemeenschap behoort.
Advieskosten hypotheekadviseur vanaf €1.995
Boeterente bij oversluiten Sluit je een geheel nieuwe hypotheek af bij een andere geldverstrekker — omdat de huidige bank weigert of de voorwaarden elders gunstiger zijn — dan kan de huidige geldverstrekker een boeterente in rekening brengen. De hoogte hangt af van de resterende rentevaste periode en de hoogte van de marktrente op dat moment. Vraag altijd een berekening op voordat je overschakelt.
Wanneer past dit wel of niet bij jouw situatie?
Dit traject past goed bij jou als:
- Jij of je partner een stabiel inkomen uit loondienst heeft dat de volledige hypotheeklast kan dragen
- De hypotheek binnen de NHG-grens van €470.000 valt
- Jullie woning overwaarde heeft en de uitkoopsom gefinancierd kan worden binnen de bestaande hypotheek
- Er geen actieve BKR-registraties zijn die de toetsing blokkeren
Dit traject vraagt meer maatwerk bij:
- Eén of beide partners is ZZP’er of heeft wisselend inkomen
- Er sprake is van alimentatieverplichtingen of een lopende BKR-aantekening
- Jullie beiden eigenaar zijn van een andere koopwoning
- De hypotheek hoger is dan de woningwaarde (restschuld)
In al deze situaties zijn er oplossingen — maar de standaardroute volstaat dan niet. Een adviseur kijkt naar het complete plaatje en zoekt de geldverstrekker die het beste aansluit.
Rekenvoorbeeld
Aannames
- Woningwaarde: €420.000 (taxatierapport)
- Hypotheekschuld: €320.000 (annuïtair, rente 3,9%, 20 jaar resterende looptijd)
- Overwaarde: €100.000 → uitkoopsom voor de vertrekkende partner: €50.000
- Overblijvende partner: inkomen €62.000 bruto per jaar in loondienst
- Toetsrente: 5% (rentevaste periode < 10 jaar)
Stap 1 — Maximale hypotheek berekenen Op basis van de landelijke hypotheeknormen kan iemand met een bruto jaarinkomen van €62.000 bij een toetsrente van 5% ruwweg €310.000–€330.000 lenen (exacte berekening afhankelijk van overige schulden en energielabel). De bestaande hypotheek van €320.000 valt daarbinnen — de overname is financieel haalbaar.
Stap 2 — Uitkoopsom financieren De €50.000 uitkoopsom kan worden meegenomen door de hypotheek te verhogen naar €370.000, mits de woning voldoende waarde heeft (LTV ≤ 100% = maximaal €420.000 hypotheek). Dat is het geval.
Stap 3 — Kostenraming
| Post | Geschat bedrag |
|---|---|
| Notariskosten (akte van verdeling + hypotheekakte) | ±€1.800 – €2.500 |
| Taxatie | ±€700 |
| Advieskosten hypotheekadviseur | vanaf €1.995 |
| Overdrachtsbelasting | €0 (vrijstelling van toepassing) |
| Totaal | ±€2.500 – €3.200 (excl. advieskosten) |
Dit is een rekenvoorbeeld ter illustratie. Geen persoonlijk advies. Laat altijd een adviseur een exacte berekening maken voor uw situatie.
Wat als de bank ‘nee’ zegt? Alternatieven en oplossingen
Een weigering van de huidige geldverstrekker is vervelend, maar geen eindoordeel. Dit zijn de meest gebruikte vervolgpaden:
1. Nieuwe hypotheek bij een andere geldverstrekker Niet elke bank hanteert dezelfde acceptatiecriteria. Een onafhankelijk adviseur vergelijkt 35+ geldverstrekkers en zoekt degene die jouw situatie wél accepteert — inclusief specifieke regels voor ZZP’ers, alimentatie of een BKR-aantekening.
2. Garantsteller toevoegen Een ouder of familielid kan als mede-hypotheekhouder optreden. Dit versterkt de aanvraag als het inkomen van de overblijvende partner net niet voldoende is. Let op: de garantsteller is dan ook aansprakelijk voor de schuld.
3. ZZP-specifieke regelingen Geldverstrekkers berekenen het inkomen van zelfstandigen doorgaans op basis van het gemiddelde van de laatste drie belastingjaren of een recente accountantsverklaring. Sommige geldverstrekkers hanteren soepelere normen voor ZZP’ers — wij weten welke.
4. Tijdelijk co-eigenaarschap Als overname nu niet haalbaar is maar over twee jaar waarschijnlijk wel, kunnen jullie een vaste einddatum vastleggen in het convenant. Beide partners blijven dan eigenaar tot die datum, waarna de overname opnieuw wordt getoetst.
5. Woning verkopen Bij een scheiding wordt de overwaarde (woningwaarde minus hypotheekschuld) meestal 50/50 verdeeld. Wie de woning overneemt, betaalt de ex-partner diens deel van de overwaarde als uitkoopsom. Over de overwaarde zelf betaal je geen belasting. Is overname financieel niet haalbaar, dan is verkoop de meest voorkomende uitkomst.
NHG en scheiding: wat verandert er?
Heb je een NHG-hypotheek, dan verandert er minder dan je misschien denkt.
De NHG-grens stijgt in 2026 van €450.000 naar €470.000. Voor mensen die de woning willen verduurzamen is extra leenruimte beschikbaar: met energiebesparende voorzieningen is de NHG-grens in 2026 €498.200.
De NHG-borging kan op één naam worden voortgezet als de overblijvende partner aan de toetsingscriteria voldoet. Dat betekent dat de rentevoordelen van NHG behouden blijven — NHG geeft vaak een rentevoordeel van 0,15% tot 0,4%. De borgtochtprovisie blijft in 2026 0,4% van het geleende bedrag en hoef je bij een overname van de bestaande hypotheek niet opnieuw te betalen.
Lukt de overname niet en moet de woning toch worden verkocht? Ook dan kan NHG helpen met oplossingen of — in uiterste gevallen — het wegnemen van een restschuld bij verkoop van de woning. Dat kan bij een scheiding een groot financieel verschil maken.
Hypotheek overnemen in de regio Leusden en Amersfoort
Regio-Hypotheken begeleidt scheidende stellen in Leusden, Amersfoort, Woudenberg, Nijkerk, Soest, Baarn en de wijde omgeving. We kennen de lokale woningmarkt, werken samen met een netwerk van notarissen en gecertificeerde taxateurs in de regio en zijn onafhankelijk: geen voorkeur voor één geldverstrekker, maar vergelijking van 35+ aanbieders.
Een gesprek bij ons op kantoor of bij u thuis is altijd mogelijk. We kijken samen naar uw situatie, rekenen de haalbaarheid door en begeleiden de aanvraag van het eerste gesprek tot de inschrijving bij het Kadaster.
Bronnen
- NHG.nl — NHG-grens 2026 vastgesteld op €470.000 — https://www.nhg.nl/nhg-actueel/nhg-grens-in-2026-vastgesteld-op-470000/ (peildatum 13-09-2026)
- Adfiz — NHG Normen 2026: kostengrens naar €470.000 — https://www.adfiz.nl/nieuws/archief/nhg-normen-2026-kostengrens-naar-470000-en-meer-flexibiliteit/ (peildatum 13-09-2026)
- Fintool — Toetsrente Q2 2026 — https://www.fintool.nl/dossier-toetsrente (peildatum 13-09-2026)
- Infotaris — Overdrachtsbelasting bij scheiding — https://www.infotaris.nl/blogs/overdrachtsbelasting-bij-scheiding-zo-werkt-het/ (peildatum 13-09-2026)
- BDO — Ex-samenwoners en overdrachtsbelasting — https://www.bdo.nl/nl-nl/actueel/ex-samenwoners-overdrachtsbelasting-wanneer-krijgt-u-vrijstelling (peildatum 13-09-2026)
- Wijzer over Hypotheken — Scheiden met overwaarde — https://wijzeroverhypotheken.nl/kennisbank/scheiden-met-overwaarde (peildatum 13-09-2026)
- Nikidewolff.nl — Notariskosten woningkoop 2026 — https://nikidewolff.nl/blog/doorstromers/notariskosten-woningkopen (peildatum 13-09-2026)
- HuisAssist — Taxatiekosten 2026 — https://huisassist.nl/taxateur/taxatiekosten-wat-kost-een-taxatie/ (peildatum 13-09-2026)
- Budget-tips.nl — Taxatiekosten woning 2026 — https://budget-tips.nl/wat-kost-taxatie-woning/ (peildatum 13-09-2026)
- DeGoedkoopsteNotaris — Akte van verdeling bij scheiding — https://www.degoedkoopstenotaris.nl/informatie/kosten-akte-van-verdeling (peildatum 13-09-2026)
Klaar om te sparren?
Een scheiding is al ingewikkeld genoeg. Laat de hypotheek geen extra bron van stress zijn. Plan een vrijblijvend gesprek met Dion — hij rekent de haalbaarheid door, vergelijkt de opties en regelt het traject van A tot Z. Neem contact op via /contact/.
Veelgestelde vragen
Vragen die vaak terugkomen.
Kan ik de hypotheek overnemen na scheiding zonder nieuwe toetsing?
Nee. De bank is verplicht om opnieuw te toetsen of de overblijvende partner de volledige hypotheeklast alleen kan dragen. De toetsrente bedraagt in 2026 minimaal 5% voor hypotheken met een rentevaste periode korter dan 10 jaar. Zonder goedkeuring van de geldverstrekker blijft de vertrekkende partner mede-aansprakelijk, ook al staat dit anders in het scheidingsconvenant.
Moet ik overdrachtsbelasting betalen als ik de hypotheek overneem van mijn ex?
Bij verdeling van een gezamenlijke woning na scheiding of na ontbinding van een geregistreerd partnerschap geldt in veel gevallen een vrijstelling van overdrachtsbelasting, mits de eigendomsverhouding vóór de overname tussen de 40% en 60% lag. Samenwoners zonder huwelijk of geregistreerd partnerschap kunnen onder dezelfde voorwaarden een beroep doen op de samenwonersvrijstelling. Raadpleeg altijd een notaris voor uw specifieke situatie.
Wat gebeurt er met de hypotheek als we allebei de woning niet willen?
Als geen van beiden de woning overneemt, is verkoop de meest voorkomende uitkomst. Uit de verkoopopbrengst wordt de hypotheek afgelost. Een eventuele restschuld of overwaarde wordt verdeeld volgens het convenant. Bij een NHG-hypotheek kan NHG bij gedwongen verkoop helpen met het wegnemen van een restschuld.
Hoe lang duurt het overnemen van een hypotheek na scheiding?
Gemiddeld duurt het proces 6 tot 12 weken, afhankelijk van de snelheid van de geldverstrekker, de notaris en de volledigheid van uw documenten. Zorg dat het echtscheidingsconvenant, recente loonstroken en een taxatierapport klaarliggen om vertraging te voorkomen.
Kan ik als ZZP'er de hypotheek overnemen na scheiding?
Ja, maar geldverstrekkers hanteren specifieke regels voor zelfstandigen. Vaak wordt gekeken naar het gemiddelde inkomen over de afgelopen drie belastingjaren of een accountantsverklaring. Een hypotheekadviseur zoekt de geldverstrekker die het beste aansluit bij uw situatie als zelfstandige.
Moet ik een nieuwe hypotheek afsluiten of kan de bestaande worden aangepast?
In veel gevallen volstaat een wijziging van de bestaande hypotheekakte (ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid). Alleen als de huidige bank weigert of als de rente en voorwaarden elders gunstiger zijn, is het voordelig om een volledig nieuwe hypotheek af te sluiten bij een andere geldverstrekker.
Wat is ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid?
Dit betekent dat de bank formeel toestaat dat één partner niet langer verantwoordelijk is voor de hypotheekschuld. Zonder dit ontslag blijft de vertrekkende partner aansprakelijk, ook als de ander alle maandlasten betaalt.
Verwante onderwerpen
- Hypotheek oversluiten met restschuld – 4 routes 2026Hypotheek oversluiten met restschuld? Ontdek de 4 routes, NHG-vangnet, fiscale regels en bereken uw maandlasten. Advieskosten vanaf €1.995 bij Regio-Hypotheken.
- NHG meenemen bij oversluiten in 2026: hoe werkt het?Kun je NHG meenemen naar je nieuwe hypotheek bij oversluiten? Voorwaarden 2026, kosten, stappenplan en wanneer wel/niet.
- Ander huis kopen 2026: gids voor doorstromersVan je huidige woning naar de volgende. Complete gids: overbruggingskrediet (3,75-4,55%), meeneemregeling, bijleenregeling en het proces stap-voor-stap.
Bronnen & verantwoording
- 01NHG.nl — NHG-grens 2026 vastgesteld op €470.000Geraadpleegd op 2026-09-13
- 02Adfiz — NHG Normen 2026: kostengrens naar €470.000Geraadpleegd op 2026-09-13
- 03Fintool — Toetsrente Q2 2026Geraadpleegd op 2026-09-13
- 04Infotaris — Overdrachtsbelasting bij scheidingGeraadpleegd op 2026-09-13
- 05BDO — Ex-samenwoners en overdrachtsbelastingGeraadpleegd op 2026-09-13
- 06Wijzer over Hypotheken — Scheiden met overwaardeGeraadpleegd op 2026-09-13
- 07Nikidewolff.nl — Notariskosten woningkoop 2026Geraadpleegd op 2026-09-13
- 08HuisAssist — Taxatiekosten 2026Geraadpleegd op 2026-09-13
- 09Budget-tips.nl — Taxatiekosten woning 2026Geraadpleegd op 2026-09-13
- 010DeGoedkoopsteNotaris — Akte van verdeling bij scheidingGeraadpleegd op 2026-09-13
